کاهش تولید و صادرات فولاد

در سال ۱۴۰۳ صنعت فولاد ایران با مشکلاتی جدی مواجه شده است که منجر به کاهش تولید و صادرات این محصول استراتژیک شده است. از مهم‌ترین عوامل این کاهش می‌توان به محدودیت‌های انرژی در تابستان و نیز بازگشت ارز صادراتی به سامانه نیمایی اشاره کرد. این عوامل در مجموع موجب افت تولید و کاهش توان صادراتی کشور شده‌اند، به‌طوری‌که آمار نشان می‌دهد تولید فولاد میانی در نیمه اول سال با کاهشی ۶.۸ درصدی همراه بوده است.

کاهش تولید فولاد میانی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که در نیمه اول سال ۱۴۰۳، میزان تولید فولاد میانی ایران به ۱۴ میلیون و ۳۳۰ هزار تن رسیده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهشی ۶.۸ درصدی را تجربه کرده است. محدودیت‌های برق و انرژی به‌خصوص در فصل تابستان، باعث شده است که حجم تولید فولاد ایران در این دوره به میزان یک میلیون و ۵۰ هزار تن کمتر از سال قبل باشد. از طرفی، تولید آهن اسفنجی نیز در این مدت افزایش یافته و با رشد ۱۰.۷ درصدی به ۲۰ میلیون و ۹۶۶ هزار تن رسیده است. این رشد به دلیل بهره‌برداری از واحدهای جدید در زنجیره فولاد اتفاق افتاده است.

افت صادرات فولاد

صادرات فولاد ایران نیز در نیمه نخست سال جاری با کاهش مواجه بوده است. بنا بر آمار گمرک ایران، در این بازه زمانی حدود ۵.۷ میلیون تن محصولات فولادی به ارزش ۲.۹ میلیارد دلار صادر شده است که از نظر وزنی ۱۳ درصد و از نظر ارزشی ۱۴ درصد کاهش را نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان می‌دهد. این کاهش عمدتاً ناشی از محدودیت‌های تولید و اعمال سیاست‌های ارزی است که صادرات را با مشکلاتی مواجه کرده است.

کاهش صادرات در تابستان

آمارها حاکی از آن است که صادرات فولاد در تابستان امسال نسبت به بهار با کاهش بیشتری روبه‌رو بوده است. به‌ویژه در شهریورماه، حجم صادرات تقریباً نصف خردادماه گزارش شده است. این افت صادرات عمدتاً به دلیل محدودیت‌های برق بوده که تولید و در نتیجه صادرات را محدود کرده است.

عوامل تاثیرگذار بر کاهش تولید و صادرات

به گفته کارشناسان، مهم‌ترین دلایل کاهش تولید و صادرات فولاد در نیمه نخست سال ۱۴۰۳، محدودیت‌های انرژی و الزامات ارزی صادرکنندگان بوده است. جهاندار شکری، کارشناس حوزه فولاد، عنوان کرده است که کاهش تولید به دلیل محدودیت‌های برق منجر به کاهش صادرات نیز شده است. علاوه بر این، قوانین ارزی که صادرکنندگان را ملزم به بازگشت ارز به سامانه‌های دولتی می‌کرد، مشکلاتی را برای صادرکنندگان به وجود آورده بود.

چالش‌های صادرات و تعرفه‌های جدید

شکری همچنین به رقابت فزاینده کشورهای رقیب در بازارهای هدف اشاره کرد و افزود که کاهش تولید و صادرات ایران به کشورهای رقیب فرصت بیشتری برای تصاحب بازارها داده است. به عنوان مثال، عراق که یکی از بازارهای مهم صادراتی ایران است، تعرفه واردات میلگرد ایران را به ۱۰۰ دلار افزایش داده است. این افزایش تعرفه‌ها می‌تواند صادرات ایران به این کشور را تحت تاثیر قرار دهد.

امیدواری به بهبود شرایط در نیمه دوم سال

با لغو قانون بازگشت ارز صادراتی به سامانه‌های دولتی، پیش‌بینی می‌شود که شرایط برای افزایش صادرات فولاد در نیمه دوم سال بهبود یابد. هرچند، این امر به مدیریت مصرف انرژی به ویژه در زمستان بستگی دارد، چرا که با اعمال محدودیت‌های گاز در فصول سرد، ممکن است تولید و صادرات دوباره با چالش‌های جدیدی روبه‌رو شود.

نتیجه‌گیری

صنعت فولاد ایران در سال جاری با چالش‌های متعددی همچون محدودیت‌های انرژی و مسائل ارزی مواجه شده است که منجر به کاهش تولید و صادرات این محصول استراتژیک شده است. با این حال، لغو برخی از قوانین ارزی امید به بهبود شرایط در نیمه دوم سال را افزایش داده است، اما نیاز به مدیریت صحیح انرژی و حمایت‌های بیشتر از این صنعت همچنان احساس می‌شود.